Қанат МҰСАХАНОВ: Мен оқушыларымды мақтан тұтамын
Қанат Мұсаханов бар болғаны жеті жыл ішінде «АлЭС» АҚ-да үшінші разрядты электрмен дәнекерлеушіден бастап дәнекерлеу бойынша жетекші инженерге дейінгі еңбек жолымен жүріп өтті. Міне, 10 жылдан бері – Металл және дәнекерлеу қызметінің жетекші инженері Қанат Аманғазыұлы өзінің жас әріптестеріне тәлімгер болып келеді. Негізгі жұмысты оқытумен және тәлімгерлікпен қоса отырып, еңбек эстафетасы бойынша өзінің білімін жастарға жеткізе отырып, ол мұны тек кәсіби борышы немесе міндеті ғана емес, сонымен қатар оған кәсіптің практикалық негіздерін үйреткендерге алғыс білдіру ретінде де көреді.
Компанияда тәлімгерлік дәстүрі бұрыннан бері қалыптасқан. Сондықтан еңбек жолын жаңадан бастағандар қаншалықты тәжірибесіз немесе сасқалақтап қалғандай болғанымен мамандықты үйренуге ниеті мен тәжірибелі тәлімгерлердің қолдауымен олар өз ісінің шебері болады.
– Менің мамандықтағы алғашқы тәлімгерлерім Құсайын Тұяқұлы Наурузов пен Татьяна Константиновна Михно болды, – дейді Қанат Мұсаханов өз мамандығындағы ұстаздарына ризашылық танытып. – Алдымен мен дәнекерлеуші бола отырып, дипломды электрмен дәнекерлеуші мамандығына оқыдым. Бірақ мұнымен тоқтап қалған жоқ. Бір жылдан кейін менің тәлімгерлерім тағы да аралас мамандықты – қолмен оттегі кесетін газбен кесуші мамандығын меңгеруге көмектесті. Ал тәжірибе жинаған соң, мен СжСМ-ге көшкеннен кейін Құсайын Тұяқұлы мен Татьяна Константиновна маған дәнекерлеу, оқыту, металдармен жұмыс істеу кезіндегі технология және тағы басқаларды үйретті. Іс жүзінде олар маған өздерінің тәжірибелері мен кәсіби құпияларымен сарқылмастан бөлісті. Бұл үшін мен оларға өте ризамын.
Қанат Мұсаханов атап өткендей, олар оған тек кәсіп үйретіп қана қоймай, тәлімгер болудың не екенін өз үлгілерімен көрсетті. Тәжірибесі жоқ қызметкерлерге қалай қарау керектігін, оларды қалай қолдау керектігін, демек ұжымда мейірімділік, жауапкершілік, өзара көмек рухын нығайту керектігін көрсетті.
– Менің ойымша, жақсы мамандарды жоғалтпау үшін өз тәжірибемді басқаларға беру, жастарды уақытында оқыту өте маңызды. Әсіресе, қазіргі уақытта сауатты қызметкерлерді табу өте қиын. Қазір жастар бірден креслоға отырғысы немесе жеңіл еңбекпен айналысқысы келетіні құпия емес. Кәсіби өсу сатысымен барғысы келетіндер аз. Шынымды айтсам, басында мен ешқашан мұғалім немесе тәлімгер боламын деп ойламаған едім, – деп мойындайды Қанат Мұсаханов. – Бірақ қазір тәлімгерлік ету дегеніміз – өзіңнің дағдыларың мен біліміңді жас адамдарға беру, оларды практикада кәсіп негіздеріне үйрету. Теория мен тәжірибе бір уақытта жүретіндей болады. Бұл білім алушылардың пәнді жақсы түсінуі үшін маңызды. Біз олармен бірге жұмыс істейміз ғой, және оларға кез келген жағдайда толық сенуге болатыны өте маңызды. Кейін еңбек сіңірген демалысқа шығып, алаңдамастан, жалпы істі кәсіпқойларға беруге болады.
Қанат Аманғазыұлы оқытушының рөлін меңгеру оңай болмағанын жасырмайды. Жаңа бастағандарға қолмен істей алатын және іс жүзінде автоматтандырылған нәрсені сөзбен жеткізу оңай болмады. Бірақ тәлімгердің жұмысындағы ең қиын нәрсе емес.
– Ең қиыны, адамда оқуға деген ынтасының болмауы, – дейді тәлімгер және сәл ойланып, – бірақ сен оны қызықтыруың керек! Маған өзімнің электрмен дәнекерлеуші болып жұмыс істей отырып оқып, тәжірибеден өтуім көмектескен шығар. Бастапқыда теорияны үйрету қиын болды. Бірақ кейін, студенттерге түсіндіруге тырысқанымда, мен де мағынасын тереңірек түсіне бастадым. Ал іс жүзінде түсіндіру оңай болды: оқушының қолынан ұстап, оны бағыттауға болар еді.
Қанат Мұсаханов тәлімгерлік еткен он жыл ішінде 250-300 жуық дәнекерлеушілер мен газ кесушілерді дайындады. Оның үстіне олар әр түрлі жастағы адамдар: 18 жастан бастап зейнеткерлік жасқа дейінгі жастағы адамдар. Сондықтан, шебер-тәлімгердің айтуынша, әр түрлі адамдармен қарым-қатынас жасай білу, әрбір білім алушыға жеке көзқарас табу керек. Кейде бұл түбегейлі маңызды емес тәсіл болатын! Мұндай жағдайлар оның қолында аз болмады.
– Адамның аты-жөні есімде жоқ, бірақ ол қазақ тілінде де, орыс тілінде де жаза алмады, – дейді Қанат Аманғазыұлы. – Арабша жазуды үйрендім, сондықтан конспектілер жазу қиын болды. Дегенмен, біз басталған жұмысты аяқтай алдық. Менің тәлімгер тәжірибемдегі тағы бір ерекше оқиға зейнеткерлікке дейін қалған адамды оқуға жібергенде болды… бар болғаны үш ай. Бірақ көп жағдайда оқу үрдісі қалыпты жүрді.
Ол өзінің қамқорлығындағы адамдардың жетістіктеріне әрдайым қуанады. Әсіресе, оқушы жарыстың жүлдегері болғанда және тәжірибелі мамандардан артық болғанда.
– Мен олармен мақтанамын. Мен тәлімгер ретінде білім алушылардың мүмкіндігінше көп білім алуына және жақсы әрі сауатты мамандар болуына жауапкершілік аламын, – деп қорытындылады Қанат Мұсаханов.