1-ЖЭО-ның 90 жылдығына орай АлЭС пен АЭжБУ арасындағы энергетиканың болашағы үшін серіктестік
Ғұмарбек Дәукеев атындағы Алматы энергетика және байланыс университеті (АЭжБУ) «Энергетика, ақпаратты-коммуникациялық технологиялар және жоғары білім» атты XIII Халықаралық ғылыми-техникалық конференциясын ұйымдастырушы ретінде өткізді. Форум университеттің 50 жылдығына орай ұйымдастырылды. Оған Қазақстанның техникалық ЖОО өкілдері, Ресейдің жоғары техникалық мектебі, ТМД елдері мен алыс шетелдерден келген ғалымдар мен оқытушылар қатысты.
Бірақ конференцияның мақсаты тек университеттің жарты ғасырлық әсерлі нәтижелерін қорытындылау ғана емес, сонымен қатар энергетика мен ақпаратты-коммуникациялық технологиялардың қазіргі үрдістері мен даму жолдарын талқылау болды. Сонымен қатар ғылым, білім және өндіріс интеграциясы мәселелері де қаралды – бұл тақырып дуальді оқыту қағидаттарын ұстанатын, студенттердің нақты өндіріс жағдайында өз мамандығын игеруіне мүмкіндік беретін университет үшін ерекше өзекті болып табылады.

«Ғ.Дәукеев атындағы АЭжБУ» КЕАҚ неміс дуальді білім беру жүйесі бойынша мамандар даярлауды алғашқылардың бірі ретінде белсенді түрде енгізе бастады. Атап айтқанда, оқу орнының серіктесі – өндірістік база ретінде «АлЭС» АҚ болып табылады. Осылайша, 2018 жылдан бастап Б.Оразбаев атындағы 1-ЖЭО базасында және Қызметкерлерді дайындау бөлімінде қазіргі уақытқа дейін 277 студент өндірістік практикадан өтті.
Бұл тәжірибе форум аудиториясы үшін, әсіресе басқа профильді жоғары оқу орындары үшін қызықты болды. Сондықтан «АлЭС» АҚ Б.Оразбаев атындағы 1-ЖЭО директоры Кәрім Сартаевтың пленарлық отырыстағы сөз сөйлеуі үлкен қызығушылық тудырды. Ол өз баяндамасын АЭжБУ студенттері өндірістік практикадан өтетінін 1-ЖЭО-ның тарихы мен дамуына арнады.
Бұл тәжірибе, сөзсіз, тек Қазақстандағы ең көне станция болғандықтан ғана қызықты емес, сонымен қатар ол биыл өзінің 90 жылдық мерейтойын атап өтіп отыр. Сондай-ақ, бұл қызық, өйткені 1-ЖЭО бүкіл тарихы бойы заман талабына сай дамып, құрметті мерейтойына көмір жағатын ЖЭО-дан ең таза отынмен – газбен жұмыс істейтін станцияға айналу арқылы жетті. Студенттер бұл тәжірибені көріп, станция тарихына еніп, оның дәстүрлерімен таныса отырып, тек кәсіби дағды мен тәжірибені емес, корпоративтік мәдениетті де бойына сіңіріп, еңбекке деген мақтанышқа ие болады.

– АлЭС Қазақстанның энергетика саласы үшін жоғары білікті инженерлік-техникалық кадрлар даярлау мақсатында «Ғ.Дәукеев атындағы Алматы энергетика және байланыс университеті» КЕАҚ-мен стратегиялық әріптестікті белсенді дамытуда, – деп атап өтті Кәрім Сартаев.– Біздің ынтымақтастығымыз бірқатар ресми құжаттарға негізделген. Олардың ішінде: жылу энергетикасы саласында практикалық дағдыларды игеру үшін студенттердің өндірістік практикадан және тағылымдамадан өту тәртібі мен шарттарын реттейтін өзара ынтымақтастық туралы келісім; дуальді оқыту элементтерімен өндірістік практикадан өту туралы шарт; білім, ғылым және бизнес интеграциясын дамытуға, сондай-ақ елдің өндірістік алаңдары үшін қажетті мамандарды даярлау жөніндегі бірлескен жұмысқа бағытталған өзара ынтымақтастық туралы меморандум. Қол қойылған келісімдер шеңберінде бірқатар бірлескен іс-шаралар жүзеге асырылуда. Осы жылдың қыркүйек айында АЭжБУ бастамасымен және «АлЭС» АҚ қолдауымен 4-курстың төрт студенті кәсіби білімдерін кеңейту және энергетика саласында халықаралық тәжірибе алу мақсатында Генуя университетіне (Италия) тағылымдамаға жіберілді. Дуальді оқыту шеңберінде, «АлЭС» АҚ мен АЭжБУ арасындағы келісімге сәйкес, 171 студент университетте оқумен қатар компанияның өндірістік нысандарында практикадан өтті.

Кәрім Сартаев сондай-ақ АЭжБУ студенттері әр жыл сайын компанияның кәсіпорындарында өндірістік және диплом алдындағы практикадан өтетінін, АлЭС-тің негізгі объектілеріне тұрақты түрде таныстыру экскурсиялары ұйымдастырылатынын атап өтті. 2025 жылы мақсатты даярлық бағдарламасы іске қосылды, яғни мектептер мен колледждердің жеті түлегі іріктеліп, «АлЭС» АҚ-ның бастамасы бойынша және «АлЭС» АҚ-ның қаржыландыруы есебінен, кейіннен компанияға жұмысқа орналасумен АЭжБУ-ға түсті. Бұл компанияға жас, ынталы мамандардан тұратын кадрлық резервті алдын ала қалыптастыруға мүмкіндік береді.
Серіктестер оқытушылар құрамын дамытуға да ерекше көңіл бөлуде, яғни біліктілікті арттыру және тәжірибе алмасу бағдарламасы шеңберінде АЭжБУ профессорлық-оқытушылар құрамы АлЭС өндірістік алаңдарында тағылымдамадан өтті. «Бұл білім беру процесіне тәжірибелік-бағдарланған тәсілді енгізуге ықпал етеді», – деп атап өтті Кәрім Сартаев.

ЖОО мен компания одан әрі ынтымақтасуға ниетті. Энергетика форумы аясында университетке «АлЭС. Шығармашылық жолды жарықтандыру» атты кітабы сыйға тартылды, ол 1-ЖЭО тарихына және жалпы Алматы энергокешенінің дамуына арналған. Бұл кітап жас мамандарды оқытуда жақсы көмекші құрал болады, себебі бұл кітап Алматы станцияларының даму тарихын, технологиялық кезеңдердің ауысуын ғана емес, сонымен қатар энергетиканың ел экономикасындағы рөлін тереңірек түсінуге, алғашқы энергетиктер ұрпақтарының адал еңбегімен танысуға, қазіргі ұрпақтан эстафетаны қабылдауға және жарқын жолды лайықты түрде жалғастыруға мүмкіндік береді.